Hệ thống nước phụ sau bồn chứa thường xuất hiện trong nhà phố, căn hộ cải tạo, sân thượng, khu giặt phơi, sân vườn, bếp phụ, nhà trọ hoặc các công trình cần có nguồn nước dự phòng. Bồn chứa nước phụ có thể dùng để cấp nước cho một khu vực riêng, cấp nước khi nguồn chính yếu, hỗ trợ máy bơm, tưới cây, rửa sân hoặc cấp cho thiết bị phụ trong gia đình.
Van Sanwa lắp cho hệ thống nước phụ sau bồn chứa cần được bố trí hợp lý để dễ khóa nước, xả cặn, bảo trì bồn, kiểm soát từng nhánh và tránh nước chảy ngược nếu hệ thống có nhiều nguồn cấp. Nếu bố trí thiếu van hoặc đặt van sai vị trí, khi bồn cần vệ sinh, đường ống rò nước, bơm gặp lỗi hoặc một nhánh cần sửa chữa, người dùng sẽ rất khó xử lý nhanh.
Người dùng có thể tham khảo thêm thông tin thương hiệu tại Sanwa Việt Nam trước khi lựa chọn van phù hợp cho hệ thống nước phụ sau bồn chứa trong gia đình hoặc công trình dân dụng.
Hệ thống nước phụ sau bồn chứa là gì?
Hệ thống nước phụ sau bồn chứa là tuyến nước lấy từ một bồn chứa riêng để cấp cho một hoặc nhiều khu vực sử dụng. Bồn này có thể đặt trên sân thượng, ban công, khu kỹ thuật, tầng mái, nhà sau hoặc khu vực riêng gần máy bơm.
Khác với đường nước chính cấp trực tiếp từ đồng hồ hoặc nguồn nước thành phố, nước sau bồn chứa thường phụ thuộc vào mực nước trong bồn, độ cao bồn, áp lực tự chảy hoặc máy bơm hỗ trợ. Vì vậy, cách bố trí van có ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng vận hành và bảo trì.
Một hệ thống sau bồn chứa nếu được bố trí van hợp lý sẽ dễ kiểm soát hơn rất nhiều. Người dùng có thể khóa nước khi sửa đường ống, xả cặn đáy bồn, vệ sinh bồn, bảo trì bơm hoặc tách riêng từng nhánh sử dụng.
Vì sao cần bố trí van sau bồn chứa cẩn thận?
Bồn chứa nước phụ thường là nơi tích nước, nên nếu đường ống sau bồn bị rò mà không có van khóa phù hợp, nước trong bồn có thể chảy ra liên tục cho đến khi cạn. Điều này gây lãng phí nước, làm ướt sàn, thấm trần hoặc ảnh hưởng các khu vực bên dưới.
Ngoài ra, nước trong bồn có thể có cặn lắng. Nếu không có van xả cặn hoặc điểm xả phù hợp, cặn có thể đi vào đường ống, làm van nặng tay, nghẹt vòi, giảm lưu lượng hoặc ảnh hưởng thiết bị phía sau.
Với hệ thống có máy bơm hoặc nhiều nguồn nước, việc bố trí sai van còn có thể gây hồi nước, áp lực không ổn định hoặc khó bảo trì khi bơm gặp sự cố.
Nên có van khóa ngay sau đầu ra bồn chứa
Vị trí quan trọng đầu tiên là van khóa ngay sau đầu ra bồn chứa. Đây là van dùng để ngắt nước từ bồn xuống hệ thống phía sau. Khi cần sửa đường ống, thay phụ kiện, bảo trì máy bơm hoặc kiểm tra nhánh nước, chỉ cần khóa van này lại.
Van sau bồn nên đặt gần đầu ra nhưng vẫn phải dễ thao tác. Không nên đặt quá sát thành bồn đến mức khó xoay tay van hoặc khó tháo lắp khi cần thay thế.
Nếu bồn đặt trên cao, van phải ở vị trí an toàn, dễ tiếp cận và không bị che bởi khung đỡ, mái tôn, đường ống khác hoặc vật dụng sân thượng.
Nên bố trí van xả cặn ở đáy bồn hoặc điểm thấp
Bồn chứa nước sau một thời gian sử dụng thường có cặn lắng, nhất là nếu nguồn nước có bùn mịn, rỉ sét, rong rêu hoặc cặn từ đường ống cũ. Vì vậy, nên bố trí một van xả cặn tại đáy bồn hoặc điểm thấp của đường ống.
Van xả cặn giúp xả nước bẩn, vệ sinh bồn và loại bỏ cặn trước khi cặn đi vào hệ thống. Đây là vị trí rất hữu ích nhưng thường bị bỏ qua khi lắp bồn phụ.
Van xả nên đặt ở nơi dễ thao tác và có hướng xả an toàn. Không nên để nước xả cặn chảy vào khu vực dễ trơn trượt, gần thiết bị điện hoặc nơi không có thoát nước.
Nếu có máy bơm, nên có van trước và sau bơm
Nếu hệ thống nước phụ sau bồn chứa dùng máy bơm để tăng áp hoặc đẩy nước đến các khu vực khác, nên bố trí van Sanwa trước và sau bơm. Van trước bơm giúp khóa đường hút khi cần tháo bơm, vệ sinh lọc hoặc kiểm tra đầu hút. Van sau bơm giúp khóa đường đẩy khi cần bảo trì bơm hoặc sửa đường ống phía sau.
Cách bố trí này giúp cô lập máy bơm khi cần sửa chữa. Nếu thiếu một trong hai van, khi tháo bơm có thể bị nước từ bồn hoặc từ đường ống phía sau chảy ngược lại.
Ngoài van khóa, một số hệ thống sau bơm có thể cần van một chiều để chống nước hồi. Tuy nhiên, van một chiều không thay thế được van khóa thủ công.
Khi nào cần lắp van một chiều Sanwa?
Van một chiều Sanwa nên được bố trí khi hệ thống có nguy cơ nước chảy ngược. Ví dụ, nước sau bồn chứa đi qua máy bơm, hệ thống có nhiều nguồn cấp, hoặc đường nước phụ có thể thông với đường nước chính trong một số điều kiện.
Van một chiều giúp nước đi theo một hướng và hạn chế hồi nước về bồn, về bơm hoặc sang nhánh khác. Điều này giúp hệ thống ổn định hơn, đặc biệt khi bơm dừng hoặc áp lực thay đổi.
Khi lắp van một chiều, cần kiểm tra mũi tên trên thân van. Mũi tên phải cùng chiều dòng nước. Nếu lắp ngược, nước có thể không đi qua hoặc lưu lượng giảm mạnh.
Nên bố trí van nhánh cho từng khu vực sử dụng
Nếu nước sau bồn chứa cấp cho nhiều khu vực như sân vườn, máy giặt, chậu rửa, bếp phụ, nhà vệ sinh phụ hoặc vòi rửa sân, nên chia nhánh và bố trí van riêng cho từng nhánh.
Van nhánh giúp sửa chữa từng khu vực mà không cần ngắt toàn bộ hệ thống nước phụ. Khi vòi sân vườn rò, chỉ cần khóa nhánh sân vườn. Khi máy giặt cần thay dây cấp, chỉ khóa nhánh máy giặt. Khi chậu rửa phụ cần sửa, chỉ khóa nhánh chậu rửa.
Cách bố trí này rất phù hợp với nhà phố nhiều tầng, sân thượng có nhiều thiết bị hoặc hệ thống nước phụ dùng cho nhiều mục đích khác nhau.
Chọn loại van Sanwa nào sau bồn chứa?
Với vị trí cần đóng mở nước thủ công, nên chọn van khóa nước hoặc van bi Sanwa. Đây là loại phù hợp cho van sau bồn, van nhánh, van trước sau bơm, van xả cặn hoặc van cấp cho thiết bị.
Van bi Sanwa có ưu điểm đóng mở nhanh, dễ nhận biết trạng thái mở đóng. Loại này phù hợp với các vị trí cần thao tác nhanh như van tổng sau bồn, van xả cặn hoặc van nhánh sân vườn.
Nếu cần chống nước chảy ngược, dùng van một chiều Sanwa. Nếu bồn cần tự động cấp nước theo mực nước, có thể cần van phao. Mỗi loại van có chức năng riêng, không nên dùng lẫn.
Chọn đúng size van theo đường ống sau bồn
Size van cần phù hợp với đường ống sau bồn. Van đầu ra bồn và van đường chính nên chọn đúng size đường ống chính để không làm giảm lưu lượng. Nếu chọn van nhỏ hơn, nước cấp xuống các nhánh có thể yếu, đặc biệt khi bồn đặt không đủ cao hoặc hệ thống cấp bằng áp lực tự chảy.
Với van nhánh, chọn theo size từng nhánh và nhu cầu sử dụng. Nhánh tưới cây, nhánh máy giặt, nhánh chậu rửa hoặc nhánh vòi sân có thể có yêu cầu lưu lượng khác nhau.
Không nên dùng nhiều đầu chuyển vì chọn sai size. Càng nhiều đầu chuyển, hệ thống càng dễ rò, nhất là ở khu vực ngoài trời, sân thượng hoặc gần bơm có rung động.
Kiểm tra kiểu ren và phụ kiện chuyển tiếp
Van Sanwa thường dùng kết nối ren, nên cần kiểm tra đầu chờ là ren trong hay ren ngoài. Với đường ống nhựa PVC, PPR hoặc HDPE, thường phải có phụ kiện chuyển ren để nối với van.
Nếu chọn sai ren, người lắp phải dùng thêm kép, măng sông hoặc đầu chuyển. Điều này làm cụm lắp dài hơn, nhiều mối nối hơn và khó kiểm tra hơn.
Khi lắp, cần quấn băng tan đúng chiều, siết vừa lực và giữ van thẳng trục. Không nên siết quá mạnh vào phụ kiện nhựa vì có thể làm nứt chân ren, đặc biệt ở khu vực bồn chứa thường chịu nắng mưa hoặc nhiệt độ thay đổi.
Không để van chịu lực từ đường ống hoặc bồn
Van sau bồn chứa không nên là điểm chịu lực của đường ống. Nếu đường ống kéo lệch, rung lắc hoặc không được cố định, lực sẽ dồn vào thân van và mối nối ren. Sau một thời gian, vị trí này dễ rò nước.
Đường ống từ bồn xuống nên được cố định bằng kẹp hoặc giá đỡ phù hợp. Nếu có máy bơm, cụm ống quanh bơm càng cần chắc chắn để hạn chế rung.
Khi đóng mở van mà cả đường ống xoay theo, đó là dấu hiệu cụm lắp chưa chắc. Cần gia cố lại để tránh rò về sau.
Chú ý vị trí đặt van phải dễ thao tác
Van sau bồn chứa, van xả cặn, van trước sau bơm và van nhánh đều cần đặt ở nơi dễ thao tác. Không nên đặt van quá sát tường, quá thấp sát nền, quá cao khó với hoặc bị bồn, khung sắt, máy bơm, chậu cây che khuất.
Với bồn trên sân thượng, van nên đặt ở nơi an toàn khi đứng thao tác. Không nên bố trí ở mép mái, nơi trơn trượt hoặc vị trí phải leo trèo nguy hiểm.
Với bồn phụ trong tủ kỹ thuật hoặc phòng kỹ thuật, cần chừa khoảng trống để xoay tay van và tháo lắp khi cần bảo trì.
Chú ý che chắn nếu bồn đặt ngoài trời
Bồn chứa nước phụ thường đặt trên mái, sân thượng hoặc ban công. Nếu van Sanwa lắp ngoài trời, cần che chắn hợp lý để hạn chế nắng mưa, bụi bẩn, rong rêu và va chạm.
Có thể đặt van trong hộp kỹ thuật thoáng, dưới mái che nhỏ hoặc ở vị trí ít mưa tạt. Không nên bọc kín van bằng vật liệu giữ ẩm vì có thể làm khu vực van luôn ẩm và khó phát hiện rò nước.
Che chắn tốt giúp bảo vệ van và phụ kiện, nhưng vẫn phải đảm bảo dễ nhìn, dễ khóa mở và dễ kiểm tra.
Chú ý cặn bẩn trong bồn chứa
Bồn chứa là nơi dễ tích cặn. Nếu không vệ sinh định kỳ, cặn có thể đi vào đường ống sau bồn và ảnh hưởng đến van, vòi nước, máy giặt, máy bơm hoặc thiết bị phía sau.
Cặn bẩn có thể làm van Sanwa nặng tay, đóng không kín hoặc rò nhẹ tại trục van. Nếu hệ thống sau bồn có đầu tưới nhỏ, vòi rửa hoặc máy giặt, cặn còn có thể làm nghẹt lưới lọc và giảm lưu lượng nước.
Vì vậy, ngoài van khóa, nên có van xả cặn và kế hoạch vệ sinh bồn định kỳ. Nếu nguồn nước nhiều cặn, có thể cần thêm lọc thô trước khi cấp đến thiết bị.
Nếu hệ thống dùng nước mưa sau bồn chứa
Một số gia đình dùng bồn chứa nước mưa để tưới cây, rửa sân hoặc cấp nước phụ. Khi đó, hệ thống cần chú ý nhiều hơn đến rác mái, lá cây, cặn bùn, rong rêu và mùi nước.
Với nước mưa, nên có lưới lọc rác đầu vào, van xả cặn đáy bồn, van khóa đầu ra và lọc thô trước các thiết bị nhạy cảm. Không nên để nước mưa chưa lọc đi trực tiếp vào các đầu tưới nhỏ hoặc thiết bị dễ nghẹt.
Nếu nước mưa và nước máy có liên kết trong cùng hệ thống, cần bố trí van khóa và van một chiều đúng cách để tránh dòng chảy ngược hoặc lẫn nguồn nước không kiểm soát.
Chú ý áp lực nước sau bồn chứa
Nếu bồn đặt trên cao, nước có thể tự chảy xuống theo trọng lực. Áp lực phụ thuộc vào độ cao bồn và đường kính ống. Nếu bồn thấp hoặc đường ống nhỏ, nước có thể yếu. Khi đó, không nên chọn van nhỏ hơn đường ống vì sẽ làm lưu lượng giảm thêm.
Nếu có máy bơm tăng áp sau bồn, áp lực nước có thể cao hơn. Khi đó, cần kiểm tra kỹ các mối nối ren, van sau bơm, dây cấp và thiết bị phía sau.
Việc chọn van Sanwa đúng size, đúng vị trí và đúng chức năng sẽ giúp hệ thống sau bồn vận hành ổn định hơn.
Có nên lắp lọc trước hoặc sau bồn không?
Nếu nguồn nước vào bồn đã qua lọc, cặn sẽ ít hơn. Nếu chưa qua lọc, nên cân nhắc lọc thô hoặc ít nhất có van xả cặn và điểm vệ sinh bồn. Với hệ thống cấp cho máy giặt, vòi rửa, máy bơm hoặc đầu tưới, lọc cặn giúp giảm nguy cơ nghẹt.
Van Sanwa nên được bố trí sao cho khi cần vệ sinh lọc, người dùng có thể khóa nước dễ dàng. Nếu có lọc sau bồn, nên có van trước và sau lọc để tháo lọc bảo trì mà không phải xả hết nước trong toàn bộ đường ống.
Bố trí van quanh lọc hợp lý sẽ giúp việc bảo trì đơn giản hơn nhiều.
Kiểm tra rò nước sau khi lắp van
Sau khi lắp van Sanwa cho hệ thống nước phụ sau bồn chứa, cần mở nước từ từ và kiểm tra rò kỹ. Lau khô thân van, hai đầu ren, đầu chuyển, đường ống, van xả và các nhánh liên quan.
Nếu có máy bơm, cần kiểm tra khi bơm chạy vì rung động và áp lực có thể làm lộ điểm rò. Nếu hệ thống tự chảy, nên kiểm tra khi bồn đầy nước vì áp lực lúc này thường cao hơn khi bồn gần cạn.
Có thể dùng khăn giấy khô chạm quanh các mối nối để phát hiện rò nhẹ. Sau vài giờ hoặc sau một ngày, nên kiểm tra lại.
Nên đánh dấu các van trong hệ thống nước phụ
Nếu hệ thống nước phụ có nhiều van, nên đánh dấu từng van để tránh nhầm lẫn. Ví dụ: van sau bồn, van xả cặn, van bơm, van sân vườn, van máy giặt, van chậu rửa, van bếp phụ.
Việc đánh dấu giúp người trong nhà biết van nào cần khóa khi có sự cố. Với hệ thống đặt trên sân thượng hoặc phòng kỹ thuật, nhãn van giúp bảo trì nhanh hơn và tránh khóa nhầm nhánh.
Có thể dùng tem dán, thẻ treo hoặc sơ đồ nhỏ đặt gần cụm van. Cách này rất đơn giản nhưng hiệu quả trong vận hành lâu dài.
Những lỗi thường gặp khi bố trí van sau bồn chứa
Lỗi đầu tiên là không có van khóa ngay sau đầu ra bồn, khiến khi sửa đường ống phải xả hết nước trong bồn.
Lỗi thứ hai là không có van xả cặn, làm cặn đi vào hệ thống phía sau.
Lỗi thứ ba là thiếu van trước và sau bơm, gây khó bảo trì máy bơm.
Lỗi thứ tư là lắp van một chiều sai hướng, làm nước không cấp được hoặc lưu lượng giảm.
Lỗi thứ năm là chọn van nhỏ hơn đường ống, làm nước yếu.
Lỗi thứ sáu là đặt van ngoài trời không che chắn, dễ bám bẩn và khó kiểm tra.
Lỗi thứ bảy là không đánh dấu van, dẫn đến khóa nhầm khi sửa chữa.
Kinh nghiệm bố trí van Sanwa cho hệ thống sau bồn phụ
Trước tiên, cần xác định bồn chứa dùng để cấp nước cho khu vực nào: sân vườn, máy giặt, bếp phụ, nhà vệ sinh, vòi rửa sân hay hệ thống dự phòng. Sau đó mới quyết định số lượng van và vị trí van.
Tiếp theo, nên bố trí van khóa ngay sau bồn, van xả cặn ở điểm thấp, van trước sau bơm nếu có bơm, van một chiều nếu cần chống hồi nước và van nhánh cho từng khu vực sử dụng.
Sau đó, chọn đúng size, đúng kiểu ren, lắp thẳng trục, cố định đường ống chắc chắn và đặt van ở vị trí dễ thao tác. Cuối cùng, kiểm tra rò nước, thử từng nhánh và đánh dấu rõ các van quan trọng.
Kết luận
Van Sanwa lắp cho hệ thống nước phụ sau bồn chứa nên được bố trí theo hướng dễ khóa nước, dễ xả cặn, dễ bảo trì và dễ kiểm soát từng nhánh. Các vị trí nên có gồm van khóa sau đầu ra bồn, van xả cặn, van trước sau máy bơm nếu có, van một chiều nếu cần chống hồi nước và van nhánh cho từng khu vực sử dụng.
Khi lắp đặt, cần chú ý đúng loại van, đúng size, đúng kiểu ren, áp lực sau bồn, cặn bẩn, che chắn ngoài trời và khả năng thao tác an toàn. Để lựa chọn van phù hợp cho hệ thống nước phụ, nước sinh hoạt hoặc đường ống sau bồn chứa, bạn có thể tham khảo thêm nhóm Van nước Sanwa.

