Blog
Van Sanwa phát ra tiếng ồn khi đóng mở do những nguyên nhân nào?
Th6
Van Sanwa khi hoạt động bình thường thường không phát ra tiếng ồn lớn. Tuy nhiên, trong một số hệ thống nước, người dùng có thể nghe thấy tiếng rít, tiếng rung, tiếng lạch cạch hoặc tiếng va mạnh khi đóng mở van.
Tiếng ồn không phải lúc nào cũng xuất phát trực tiếp từ van. Nguyên nhân có thể nằm ở áp lực nước, tốc độ đóng van, cặn bẩn, đường ống thiếu giá đỡ, máy bơm hoặc thiết bị lắp gần đó.
Người dùng có thể tham khảo thông tin tại Sanwa Việt Nam, đồng thời kiểm tra toàn bộ cụm đường ống trước khi quyết định sửa hoặc thay van.
Van Sanwa phát tiếng ồn có bình thường không?
Một tiếng nước chảy nhẹ khi van đang mở hoặc đóng chưa hoàn toàn có thể xuất hiện trong thời gian ngắn. Tuy nhiên, tiếng rít kéo dài, tiếng va đập mạnh hoặc rung liên tục là dấu hiệu cần kiểm tra.
Tiếng ồn bất thường thường đi kèm với một trong các hiện tượng sau:
- Đường ống rung khi thao tác van.
- Áp lực nước thay đổi đột ngột.
- Van nặng tay hoặc bị kẹt.
- Lưu lượng sau van giảm.
- Mối nối bắt đầu rò.
- Máy bơm bật tắt bất thường.
- Tiếng va xuất hiện sau khi đóng van.
- Van không đóng kín hoàn toàn.
Không nên tiếp tục đóng mở nhiều lần nếu tiếng ồn ngày càng lớn hoặc đường ống rung mạnh.
Xác định loại tiếng ồn trước khi kiểm tra
Mỗi loại âm thanh thường liên quan đến một nhóm nguyên nhân khác nhau. Việc mô tả đúng tiếng ồn giúp khoanh vùng nhanh hơn.
Một số dạng thường gặp gồm:
- Tiếng rít khi van mở một phần.
- Tiếng va mạnh khi đóng van.
- Tiếng lạch cạch bên trong thân van.
- Tiếng rung truyền dọc đường ống.
- Tiếng ù khi máy bơm hoạt động.
- Tiếng nước chảy dù van đã đóng.
- Tiếng bật nhẹ khi áp lực thay đổi.
Cần ghi nhận tiếng xuất hiện lúc mở, lúc đóng, khi van đứng yên hay chỉ khi máy bơm chạy.
Áp lực nước quá cao
Áp lực cao là nguyên nhân phổ biến khiến dòng nước phát tiếng khi đi qua van. Tốc độ nước qua vị trí thu hẹp có thể tạo tiếng rít hoặc làm đường ống rung.
Nếu tiếng ồn rõ hơn vào ban đêm, khi ít thiết bị sử dụng nước, áp lực tĩnh trong hệ thống có thể đang tăng. Với hệ thống dùng bơm, tiếng ồn có thể xuất hiện khi bơm đạt áp suất cài đặt.
Cần kiểm tra bằng đồng hồ áp suất thay vì chỉ dựa vào cảm giác nước mạnh. Van khóa thông thường không có chức năng tự động giảm áp.
Van đang mở một phần
Van bi Sanwa thường được sử dụng để đóng hoặc mở dòng nước. Nếu để van ở trạng thái mở một phần, tiết diện dòng chảy bị thu hẹp và tốc độ nước qua van tăng.
Tình trạng này có thể gây:
- Tiếng rít liên tục.
- Rung tay van hoặc thân van.
- Giảm lưu lượng phía sau.
- Dòng nước không ổn định.
- Tăng mài mòn tại khu vực làm kín.
Trong vận hành bình thường, van bi nên được mở hoàn toàn. Nếu cần điều tiết lưu lượng thường xuyên, nên lựa chọn loại van có chức năng phù hợp.
Đóng van quá nhanh gây búa nước
Búa nước là hiện tượng áp suất tăng đột ngột khi dòng nước đang chuyển động bị dừng nhanh. Van bi có hành trình ngắn nên người dùng có thể đóng rất nhanh chỉ bằng một lần gạt tay.
Khi xảy ra búa nước, hệ thống có thể phát tiếng “cộc” hoặc tiếng va mạnh sau khi van vừa đóng. Đường ống, co, tê và kẹp đỡ cũng có thể rung theo.
Búa nước lặp lại nhiều lần có thể làm lỏng mối nối, hỏng dây cấp hoặc gây rò. Người dùng nên thao tác van từ từ, đặc biệt trên đường ống có lưu lượng lớn.
Xung áp từ máy bơm
Máy bơm khởi động và dừng có thể làm áp lực thay đổi nhanh. Nếu van Sanwa nằm gần đầu đẩy, tiếng rung hoặc va có thể truyền trực tiếp đến thân van.
Nguyên nhân có thể liên quan đến:
- Bơm cài áp lực quá cao.
- Rơ-le áp suất hoạt động không ổn định.
- Bình tích áp thiếu khí hoặc hư màng.
- Bơm bật tắt liên tục.
- Van một chiều đóng mạnh.
- Đường ống không được cố định.
- Bơm đặt lệch hoặc rung quá mức.
Cần kiểm tra cả hệ thống bơm, không nên chỉ thay van Sanwa khi chưa xác định nguồn rung.
Van một chiều đóng tạo tiếng lạch cạch
Nếu sản phẩm đang sử dụng là van một chiều Sanwa, bộ phận bên trong có thể chuyển động theo dòng nước. Khi lưu lượng thay đổi, van có thể đóng mở liên tục và phát ra tiếng lạch cạch.
Tình trạng này thường xuất hiện khi:
- Lưu lượng quá thấp hoặc dao động.
- Bơm bật tắt liên tục.
- Van lắp sai hướng.
- Van lắp không đúng tư thế cho phép.
- Cặn làm bộ phận đóng mở bị kẹt.
- Size van quá lớn so với lưu lượng.
- Dòng nước chảy ngược thường xuyên.
Cần kiểm tra mũi tên trên thân và yêu cầu lắp đặt của đúng model van.
Cặn bẩn mắc bên trong van
Cát, gỉ sét, cặn bồn hoặc mảnh vật liệu thi công có thể đi vào van. Cặn làm bi van, bộ phận làm kín hoặc cơ cấu van một chiều hoạt động không ổn định.
Dấu hiệu thường gặp gồm van nặng tay, tiếng sạn khi xoay, đóng không kín hoặc lưu lượng giảm. Với van một chiều, cặn có thể khiến bộ phận bên trong rung và va vào thân.
Trước khi tháo van, cần khóa nguồn nước và xả hết áp lực. Nếu hệ thống có nhiều cặn, phải kiểm tra cả bồn chứa, bộ lọc và đường ống.
Van lắp ngược chiều dòng nước
Một số van khóa có thể không yêu cầu hướng dòng chảy cụ thể, nhưng van một chiều bắt buộc phải lắp theo mũi tên trên thân. Nếu lắp ngược, nước có thể không đi qua hoặc làm bộ phận bên trong va đập.
Ngay cả với sản phẩm không yêu cầu chiều lắp, vẫn cần kiểm tra hướng dẫn của đúng model. Không nên suy luận cách lắp chỉ dựa vào hình dáng bên ngoài.
Sau khi lắp, cần thử dòng nước từ từ và theo dõi tiếng động, áp lực cùng lưu lượng phía sau van.
Chọn van sai kích thước
Van nhỏ hơn đường ống tạo ra điểm thu hẹp. Khi nước đi qua với lưu lượng lớn, tốc độ dòng chảy tăng và có thể phát sinh tiếng rít.
Ngược lại, van một chiều quá lớn so với lưu lượng thực tế có thể không duy trì trạng thái mở ổn định. Bộ phận đóng mở có thể dao động và phát tiếng lạch cạch.
Size van cần được chọn theo đường kính đường ống, lưu lượng và chức năng. Không nên chọn chỉ theo phụ kiện có sẵn tại công trình.
Đường ống chưa được cố định chắc
Tiếng tưởng như phát ra từ van có thể là tiếng đường ống va vào tường, giá đỡ hoặc thiết bị gần đó. Khi dòng nước thay đổi, đoạn ống không được cố định sẽ chuyển động.
Cần kiểm tra:
- Kẹp ống có bị lỏng không.
- Khoảng cách giá đỡ có phù hợp không.
- Ống có chạm vào tường hoặc khung kim loại không.
- Van có đang chịu trọng lượng đường ống không.
- Mối nối có bị lệch trục không.
- Đường ống có rung theo máy bơm không.
Van không nên được sử dụng làm điểm đỡ cho cả tuyến ống.
Van bị lắp lệch trục
Nếu hai đầu đường ống không thẳng nhưng bị kéo ép để lắp van, thân van và mối ren sẽ luôn chịu lực. Khi nước chảy hoặc người dùng thao tác, cụm van có thể rung và phát tiếng.
Lắp lệch còn làm tăng nguy cơ rò ở đầu ren hoặc làm phụ kiện nhựa bị nứt. Van phải được đặt thẳng với trục đường ống và có giá đỡ độc lập.
Không nên dùng lực siết để kéo hai đoạn ống lệch về đúng vị trí.
Tay van hoặc đai ốc bị lỏng
Tay van, đai ốc hoặc bộ phận liên kết bị lỏng có thể rung khi nước chảy. Tiếng thường nhỏ, có dạng lạch cạch và xuất hiện gần tay vận hành.
Cần kiểm tra bằng mắt khi hệ thống đang vận hành, nhưng không đưa tay vào vị trí có nguy cơ kẹp hoặc chạm thiết bị quay. Nếu cần siết lại, phải thực hiện đúng cách và không siết quá lực.
Trường hợp tay van biến dạng hoặc trục bị rơ nhiều nên được kiểm tra để thay thế.
Bộ phận bên trong van bị mòn
Sau thời gian dài sử dụng, bộ phận làm kín, trục hoặc cơ cấu đóng mở có thể bị mòn. Khe hở tăng làm chi tiết rung khi dòng nước đi qua.
Dấu hiệu có thể gồm:
- Tiếng phát ra ngay trong thân van.
- Van đóng không kín.
- Tay van có độ rơ lớn.
- Rò tại trục.
- Lưu lượng thay đổi bất thường.
- Van thường xuyên bị kẹt.
Nếu chi tiết bên trong đã hư hỏng, việc siết lại mối nối bên ngoài thường không giải quyết được tiếng ồn.
Gioăng hoặc bộ phận làm kín bị hỏng
Gioăng làm kín không đúng vị trí hoặc bị lão hóa có thể khiến nước đi qua khe nhỏ với tốc độ cao. Khi đó, van có thể phát tiếng rít dù đang ở trạng thái gần đóng.
Van đóng nhưng phía sau vẫn có nước cũng là dấu hiệu cần kiểm tra bộ phận làm kín. Không nên cố siết tay van vượt hành trình để ép van kín hơn.
Nếu van đã hỏng gioăng hoặc bề mặt làm kín, nên sửa theo hướng dẫn sản phẩm hoặc thay van mới.
Không khí mắc trong đường ống
Không khí trong đường ống có thể tạo tiếng ù, tiếng sủi hoặc tiếng va khi dòng nước thay đổi. Tình trạng này thường xảy ra sau khi sửa ống, bồn cạn nước hoặc hệ thống được cấp nước lại.
Có thể mở điểm sử dụng ở vị trí phù hợp để xả khí từ từ. Không nên mở van tổng quá nhanh vì dòng nước mạnh có thể đẩy khối khí đi và tạo rung động.
Nếu hệ thống thường xuyên tích khí, cần kiểm tra cách bố trí đường ống, điểm cao và giải pháp thoát khí.
Nước chảy qua đoạn ống bị thu hẹp
Tiếng rít có thể không nằm ở van mà ở đầu chuyển, côn thu, đầu nối hoặc đoạn ống bị nghẹt gần đó. Âm thanh truyền qua kim loại khiến người dùng tưởng rằng van là nguồn phát tiếng.
Cần kiểm tra toàn bộ đoạn trước và sau van. Nếu có nhiều đầu chuyển hoặc đoạn ống nhỏ bất thường, đây có thể là nguyên nhân gây tăng tốc dòng chảy.
Bộ lọc bị nghẹt hoặc đầu vòi bị tắc cũng có thể làm áp lực và tiếng ồn thay đổi.
Van lắp quá gần co, tê hoặc máy bơm
Dòng nước sau co, tê hoặc đầu đẩy bơm có thể bị xoáy và chưa ổn định. Nếu van được lắp ngay tại vị trí này, dòng chảy rối có thể làm tăng tiếng ồn và rung.
Khi thiết kế cho phép, nên bố trí đoạn ống thẳng hợp lý và chừa khoảng trống để bảo trì. Không nên gom nhiều co, tê, van và đầu chuyển vào một cụm quá ngắn.
Vị trí cụ thể cần dựa vào size ống, lưu lượng và sơ đồ hệ thống.
Nhiệt độ nước thay đổi
Trong đường nước nóng, nhiệt độ thay đổi làm ống và phụ kiện co giãn. Âm thanh “tách” hoặc “cộc” có thể xuất hiện khi đường ống cọ vào giá đỡ, tường hoặc vật liệu hoàn thiện.
Cần kiểm tra van có phù hợp với nhiệt độ thực tế hay không. Gioăng không chịu nhiệt có thể lão hóa, làm van rò hoặc hoạt động không ổn định.
Đường ống nước nóng cũng cần được bố trí để có khả năng giãn nở phù hợp.
Áp lực hai phía van chênh lệch lớn
Khi áp lực trước van cao nhưng phía sau thấp, mở van quá nhanh có thể tạo tiếng rít và rung mạnh. Hiện tượng này thường rõ tại van tổng, van sau bơm hoặc van cấp vào đường ống vừa được xả hết nước.
Nên mở van chậm để áp lực hai phía cân bằng dần. Không đứng trực diện trước mối nối khi đưa hệ thống áp lực cao trở lại vận hành.
Nếu chênh áp thường xuyên quá lớn, cần kiểm tra thiết kế và thiết bị kiểm soát áp lực.
Cách kiểm tra tiếng ồn từng bước
Khi van phát tiếng, có thể kiểm tra theo trình tự sau:
- Xác định loại tiếng và thời điểm xuất hiện.
- Kiểm tra van đang mở hoàn toàn hay mở một phần.
- Quan sát đường ống và giá đỡ có rung không.
- Kiểm tra áp lực bằng đồng hồ.
- Theo dõi hoạt động của máy bơm.
- Kiểm tra chiều lắp nếu là van một chiều.
- Kiểm tra size van và các đầu chuyển.
- Kiểm tra cặn trong lọc hoặc đường ống.
- Quan sát rò tại thân, trục và đầu ren.
- Cô lập van để kiểm tra bên trong nếu cần.
Không nên tháo van khi đường ống còn áp lực.
Cách xử lý khi tiếng ồn do áp lực cao
Nếu kết quả đo cho thấy áp lực vượt mức phù hợp, cần kiểm tra cài đặt bơm, rơ-le và bình tích áp. Hệ thống có thể cần van giảm áp chuyên dụng tại vị trí thích hợp.
Không nên xử lý lâu dài bằng cách đóng bớt van bi. Cách này làm giảm lưu lượng nhưng không kiểm soát được áp lực tĩnh.
Sau khi điều chỉnh, cần đo lại áp lực và kiểm tra tiếng ồn trong nhiều trạng thái sử dụng nước.
Cách xử lý khi có búa nước
Trước tiên, người dùng nên thay đổi cách thao tác và đóng van chậm hơn. Nếu hệ thống vẫn phát tiếng va, cần kiểm tra tốc độ dòng nước, van một chiều, bơm và cách cố định đường ống.
Một số hệ thống có thể cần thiết bị chống búa nước hoặc giải pháp điều khiển bơm phù hợp. Việc lựa chọn phải dựa trên vị trí phát sinh và mức độ xung áp.
Không nên tiếp tục để hiện tượng va đập lặp lại vì các mối nối có thể bị ảnh hưởng theo thời gian.
Khi nào cần vệ sinh van?
Nên kiểm tra và vệ sinh khi van nặng tay, phát tiếng sạn, lưu lượng giảm hoặc đóng không kín. Nếu đường ống vừa thi công, cặn vật liệu có thể đã mắc bên trong van.
Trước khi tháo cần khóa van phía trước, ngắt bơm và xả hết áp. Sau khi vệ sinh, phải lắp đúng chiều, làm kín mối ren và thử lại.
Nếu van không được thiết kế để tháo sửa tại chỗ hoặc bộ phận bên trong đã hỏng, nên thay sản phẩm phù hợp.
Khi nào nên thay van Sanwa?
Nên cân nhắc thay van khi:
- Thân van bị nứt hoặc biến dạng.
- Van rò tại thân hoặc trục.
- Cơ cấu bên trong bị rơ.
- Van đóng không kín sau khi vệ sinh.
- Tay van bị kẹt hoặc gãy.
- Tiếng lạch cạch vẫn còn sau khi xử lý đường ống.
- Van không đáp ứng áp lực hoặc nhiệt độ.
- Ren đã hỏng và không thể làm kín an toàn.
Van mới phải được chọn theo đúng size, áp lực, nhiệt độ và chức năng của hệ thống.
Những lỗi thường gặp khi xử lý tiếng ồn
Lỗi đầu tiên là thay van ngay mà không kiểm tra áp lực và máy bơm.
Lỗi thứ hai là đóng bớt van để giảm tiếng rít.
Lỗi thứ ba là tiếp tục đóng van thật nhanh dù hệ thống có búa nước.
Lỗi thứ tư là chỉ siết mối ren mà không kiểm tra đường ống lệch trục.
Lỗi thứ năm là bỏ qua giá đỡ ống bị lỏng.
Lỗi thứ sáu là lắp lại van một chiều sai hướng.
Lỗi thứ bảy là tháo van khi đường ống còn áp.
Lỗi thứ tám là sử dụng van sai size hoặc sai điều kiện làm việc.
Kinh nghiệm kiểm tra Van Sanwa phát tiếng ồn
Trước tiên, cần xác định tiếng phát ra từ thân van, đường ống hay máy bơm. Sau đó kiểm tra trạng thái mở của van, áp lực, rung động và chiều dòng nước.
Nếu tiếng rít xuất hiện khi van mở một phần, hãy mở hoàn toàn và đánh giá lại. Nếu có tiếng va khi đóng, cần thao tác chậm hơn và kiểm tra búa nước.
Trường hợp van nặng tay, đóng không kín hoặc phát tiếng lạch cạch bên trong, cần cô lập hệ thống để kiểm tra cặn và tình trạng chi tiết.
Kết luận
Van Sanwa phát ra tiếng ồn khi đóng mở có thể do áp lực cao, van mở một phần, búa nước, cặn bẩn, sai size, lắp ngược chiều hoặc đường ống chưa được cố định chắc chắn. Tiếng ồn cũng có thể truyền từ máy bơm hoặc van một chiều gần đó.
Cần xác định đúng loại âm thanh, đo áp lực và kiểm tra toàn bộ cụm đường ống trước khi thay van. Người dùng có thể tham khảo nhóm Van nước Sanwa để lựa chọn loại van phù hợp khi sản phẩm hiện tại đã hư hỏng.
Câu hỏi thường gặp
